Dezelfde verbouwing, een andere rekening van de gemeente

De kern in vier getallen

Leges zijn het bedrag dat je gemeente rekent voor het behandelen van je vergunningaanvraag. Anders dan de bouwkosten zelf kun je er niet op afdingen en je kunt er niet voor naar een andere aanbieder: het tarief ligt vast in de lokale legesverordening. Juist daarom is de spreiding zo opvallend. Voor deze analyse is dezelfde bouwsom van €50.000, een gangbare aanbouw of grote badkamer-plus-keuken-verbouwing, door de verordening van 100 gemeenten gehaald.

De tien duurste gemeenten

De tien goedkoopste gemeenten

Waarom verschilt dit zo sterk?

Elke gemeente stelt haar eigen legesverordening vast en die verordeningen zijn wezenlijk anders opgebouwd. De drie knoppen waar het verschil vandaan komt:

• Het percentage. Het effectieve tarief loopt van onder de 1% tot ruim boven de 8% van de bouwsom. Sommige gemeenten rekenen alleen het bouwtechnische deel, andere tellen daar standaard een ruimtelijk deel bij op, ook als je plan gewoon binnen het omgevingsplan past.
• Het minimum. Veel verordeningen kennen een minimumbedrag dat bij kleinere klussen het percentage overstemt; die minima lopen uiteen van ruim honderd tot bijna achttienhonderd euro.
• Vaste startbedragen. Een deel van de gemeenten rekent bovenop het percentage een vast aanvraag- of basisbedrag, wat vooral bij bescheiden verbouwingen zwaar weegt.

Zo staat Zeist bovenaan omdat de gemeente het ruimtelijke deel bij elke bouwaanvraag heft, terwijl bijvoorbeeld Utrecht dat deel juist niet apart rekent bij een gecombineerde aanvraag. Hoe jouw gemeente precies rekent, staat per gemeente uitgelegd op de detailpagina's van de legeskaart.

De volledige ranglijst: alle 100 gemeenten

Van goedkoop naar duur, allemaal bij dezelfde bouwsom van €50.000. Elke gemeente linkt naar haar eigen pagina met de echte tariefopbouw en de bron.

Verantwoording

De tarieven zijn in juli 2026 per gemeente nagerekend op de officiële legesverordening 2026 (CVDR en officiële bekendmakingen); de bronlink staat op elke gemeentepagina. Gerekend is met het bouwtechnische en het ruimtelijke deel samen, op het ijkpunt van €50.000 bouwsom: het bedrag dat de verordening als grondslag neemt. Echte verordeningen kennen staffels; ver van het ijkpunt kan het werkelijke bedrag afwijken, en Helmond ontbreekt omdat die gemeente per vierkante meter rekent en niet in dit model past. Wil je weten wat de verbouwing zelf kost, reken die dan gratis na met de calculator; de leges van je gemeente staan daar als aparte regel bij het resultaat.

De leges zijn niet het enige gemeentelijke bedrag dat per plaats verschilt. Zet je een container of steiger op straat, dan betaal je precariobelasting per vierkante meter per week, en ook daar zit bijna een factor twee tussen gemeenten: wat de stoep je per week kost.

Naast de rekening verschilt ook de wachttijd per gemeente: hoe lang er zat tussen de bekendmaking van een vergunningaanvraag en die van het besluit is per gemeente gemeten, zie hoe lang een omgevingsvergunning duurt. En de vraag die die twee samen oproepen, word je in een dure gemeente sneller geholpen, is ook gemeten: het antwoord is nee, zie leges en snelheid. En wat er met dat geld gebeurt, per gemeente uit de eigen jaarrekening, staat op hoe goed is jouw gemeente.

Onafhankelijke bevestiging: Vereniging Eigen Huis kwam eind juli 2026 in eigen onderzoek onder 39 gemeenten op dezelfde uitersten uit, met Breda als goedkoopste en Zeist als duurste gemeente voor een verbouwing. VEH rekent met een andere ijk-bouwsom, maar de rangorde bevestigt dit beeld; zie de berichtgeving over het VEH-onderzoek en het bericht van de vereniging zelf, Tienduizenden euro’s verschil in bouwvergunningen gemeenten (30 juli 2026, met de steekproef als pdf).

Deze dataset vrij gebruiken met bronvermelding? Zie de perspagina voor contact en herleidbaarheid.