Vraag 1 van maximaal 6
Wat wil je gaan verbouwen?
Hoe de regels in elkaar zitten
Sinds 1 januari 2024 geldt de Omgevingswet. De landelijke regels voor vergunningvrij bouwen staan in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). De rode draad: aan de achterkant mag binnen vaste maten veel zonder vergunning, aan de voorkant vrijwel niets, en bij een monument of beschermd stadsgezicht is altijd een vergunning nodig. Voor een aanbouw geldt bijvoorbeeld: maximaal 4 meter diep en binnen 4 meter van het hoofdgebouw maximaal 5 meter hoog.
Naast de landelijke regels heeft elke gemeente een eigen omgevingsplan (de opvolger van het bestemmingsplan). Daarom is elke online check, ook deze, een indicatie: het omgevingsplan van jouw gemeente kan strenger of juist ruimer zijn.
Vergunningvrij is niet regelvrij
Ook zonder vergunning moet je bouwwerk voldoen aan de bouwtechnische eisen van het Bbl, zoals constructieve veiligheid, brandveiligheid en ventilatie, en aan het burenrecht. Bouw je zonder vergunning terwijl die wel nodig was, dan kan de gemeente een bouwstop of dwangsom opleggen en in het uiterste geval sloop eisen.
Verdieping per type verbouwing
Per bouwwerk gelden eigen maten en voorwaarden. We hebben ze per type uitgewerkt: aanbouw of uitbouw, dakkapel, schuur of tuinhuis, uitbouw aan de voorkant en verbouwen bij een monument. Weet je eenmaal waar je aan toe bent, dan reken je in de verbouwkosten-calculator door wat je plan gaat kosten.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of ik een vergunning nodig heb voor mijn verbouwing?
Sinds de Omgevingswet (2024) staan de landelijke regels voor vergunningvrij bouwen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Grofweg: bouwen aan de achterkant binnen vaste maten is vaak vergunningvrij, de voorkant vrijwel nooit, en bij een monument is altijd een vergunning nodig. Deze check loopt die regels in maximaal 6 vragen na; zekerheid geeft alleen de officiële Vergunningcheck op omgevingsloket.nl.
Wat is het verschil tussen de technische en de ruimtelijke vergunning?
De oude bouwvergunning is gesplitst. Het technische deel (veiligheid, gezondheid, duurzaamheid) volgt landelijke regels uit het Bbl; het ruimtelijke deel volgt het omgevingsplan van je gemeente, de opvolger van het bestemmingsplan. Een plan kan technisch vergunningvrij zijn maar ruimtelijk vergunningplichtig, of andersom. Daarom is elke online check een indicatie.
Wat gebeurt er als ik zonder vergunning bouw?
Bouw je zonder een vergunning die wel nodig was, dan kan de gemeente een bouwstop opleggen, een dwangsom, of in het uiterste geval verplichten tot sloop. Ook bij verkoop van de woning kan een illegaal bouwwerk opspelen. Bij twijfel loont het dus altijd om eerst de officiële check te doen.
Betekent vergunningvrij dat er geen regels gelden?
Nee. Ook vergunningvrije bouwwerken moeten voldoen aan de bouwtechnische eisen van het Bbl (constructie, brandveiligheid, ventilatie) en aan het burenrecht uit het Burgerlijk Wetboek. Vergunningvrij betekent alleen dat je vooraf geen toestemming hoeft te vragen.
Hoeveel mag ik vergunningvrij bijbouwen in mijn achtertuin?
Dat hangt af van de grootte van je achtererfgebied: tot 100 m2 mag de helft bebouwd zijn, daarboven loopt het via een staffel op tot maximaal 150 m2. Alle bestaande schuren, aanbouwen en overkappingen tellen mee. De check rekent de staffel voor je door.
Laatst bijgewerkt: augustus 2026. Bronnen: Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en omgevingsloket.nl, peildatum 2026-08.