Welke gemeente is de beste om in te verbouwen?
Oosterhout. Daar betaal je €1.105 leges bij een verbouwing van €50.000, zit er ongeveer 3 weken tussen aanvraag en besluit, en kost het gemeentelijke apparaat voor wonen en bouwen €35,1 per inwoner. Op alle drie de maten hoort Oosterhout bij de beste van de 78 gemeenten die volledig te meten zijn, en hoe je de drie maten ook weegt, hij blijft nummer 1. Onderaan staat IJsselstein: €3.155 leges, ongeveer 12,5 week wachten, en ook dat is bij elke weging de laatste plaats. Zoek je eigen gemeente op en zie waar je staat.
De top 10
Positie op de som van drie rangen; peildatum 2026-08-22. Oegstgeest's korte wachttijd kan deels publicatiegedrag zijn (aanvraag en besluit kort na elkaar bekendgemaakt).
Waar het het zwaarst is
Onderaan de lijst betaal je het meest én wacht je het langst. Geen leedvermaak; wie hier verbouwt wil het gewoon van tevoren weten, want de leges horen in je budget en de wachttijd in je planning.
Zo is de lijst gemaakt
Drie maten, drie officiële bronnen: de leges uit de verordening van de gemeente zelf (2026, nagerekend op een verbouwing van €50.000), de wachttijd uit de officiële bekendmakingen (2025, de tijd tussen de publicatie van de aanvraag en die van het besluit), en de kosten van het taakveld wonen en bouwen uit de eigen jaarrekening (2024, per inwoner). Per maat krijgt elke gemeente een rang; de som van de drie rangen bepaalt de plaats.
En omdat elke weging een keuze is, staat bij elke positie een band: de hoogste en laagste plaats over twaalf redelijke wegingen. Oosterhout is bij elke weging nummer 1 en IJsselstein bij elke weging nummer 78; dat zijn de twee uitspraken die niemand kan wegdefiniëren. Voor de tussenposities geldt: banden die overlappen zijn geen echt verschil.
Wat anderen vragen
Waarom staat mijn gemeente er niet in?
De lijst rangschikt alleen gemeenten waar alle drie de metingen bestaan: het nagerekende legestarief (100 gemeenten), de gemeten wachttijd (289) en een bruikbare jaarrekening (335). Dat overlapt bij 78 gemeenten. Staat de jouwe er niet in, dan zie je de losse cijfers die er wél zijn op de pagina hoe goed is jouw gemeente.
Is nummer 15 echt beter dan nummer 20?
Niet per se, en dat staat er eerlijk bij. Elke positie draagt een band: de laagste en hoogste plaats die de gemeente krijgt als je de drie maten anders weegt. Overlappen de banden, dan ontlopen de gemeenten elkaar niet echt. De uitspraken die bij elke weging overeind blijven: de nummer 1 en de nummer laatst.
Wat betekenen goedkoop, vlot en zuinig precies?
Per maat is de lijst in drieën gedeeld: het beste derde, het midden en het onderste derde. Goedkoop gaat over de leges bij een verbouwing van €50.000 (verordening 2026), vlot over de tijd tussen de bekendmaking van de aanvraag en die van het besluit (2025), zuinig over wat het taakveld wonen en bouwen per inwoner kost (jaarrekening 2024). Drie gewone woorden, drie officiële bronnen.
Moet ik verhuizen naar de nummer 1?
Nee. Het verschil is echt geld (tussen de uitersten hier €2.050 aan leges bij dezelfde verbouwing), maar verhuiskosten en overdrachtsbelasting zijn altijd groter. Waar de lijst wel voor is: weten wat je te wachten staat, de leges vooraf meerekenen in je budget, en op tijd beginnen met de aanvraag als je gemeente traag is.
Meet dit hoe goed de gemeente bestuurd wordt?
Nee, en dat pretenderen we niet. Het meet drie dingen die een verbouwer merkt: de rekening, de wachttijd en de kosten van het apparaat. Een gemeente kan daarbuiten uitstekende redenen hebben voor haar keuzes. De wachttijd is bovendien de tijd tussen twee bekendmakingen, niet de wettelijke beslistermijn, en extreme snelheid kan deels publicatiegedrag zijn.
Deze cijfers gebruiken in je eigen artikel?
Dat mag, ook commercieel, zolang je de bron vermeldt met een link. Deze regel kun je direct overnemen:
Bron: VerbouwStart, Ranglijst beste gemeente om te verbouwen (peildatum 2026-08-22), https://www.verbouwstart.nl/beste-gemeente-om-te-verbouwen/