Heb ik een architect of een constructeur nodig?
Meestal geen architect, en soms wél een constructeur. Het verschil is simpel: een architect bedenkt hoe je ruimte eruitziet en werkt en tekent dat uit, een constructeur rekent uit of het blijft staan. Voor de meeste verbouwingen, zoals een badkamer, een keuken of een zolderkamer, heb je geen van beide nodig; je aannemer en de leverancier tekenen dat samen met jou uit. Een constructeur wordt noodzakelijk zodra je aan de constructie komt: een dragende muur weghalen, een grotere opening maken, een zwaardere vloer belasten of een aanbouw funderen. Dat is geen luxe maar de basis onder je huis, en de berekening is bovendien nodig bij een vergunningaanvraag. Een architect is bij een verbouwing bijna altijd optioneel, en loont vooral als de indeling zelf de puzzel is: een aanbouw die op licht en zichtlijnen moet kloppen, een monument, of een plan waar meerdere ruimtes tegelijk verschuiven. Wie het omdraait, betaalt voor ontwerp dat hij niet nodig had en bespaart op een berekening die hij wel nodig had.
De constructeur: soms geen keuze
Kom je aan de constructie, dan hoort er een berekening te liggen voordat er iets uit gaat. Dat geldt bij een dragende muur, bij een grotere opening in een bestaande draagmuur, bij een zwaardere belasting op een vloer en bij het funderen van een aanbouw.
Wat een doorbraak kost, inclusief de stalen balk en de tijdelijke ondersteuning, staat op draagmuur verwijderen, en de berekening zelf op constructieberekening.
De architect: bijna altijd optioneel
Bij een badkamer, een keuken of een zolderkamer heb je er zelden een nodig. De leverancier tekent de indeling, je aannemer weet wat er kan, en met de ruimteplanners op deze site zet je zelf een plattegrond op schaal.
Hij loont wanneer de indeling zelf de puzzel is: een aanbouw waarin licht, zichtlijnen en de aansluiting op de bestaande woning samen moeten komen, een monument, of een plan waarbij meerdere ruimtes tegelijk verschuiven. Er zit nog een tweede opbrengst aan die vaak wordt vergeten: met één tekening laat je drie aannemers op precies hetzelfde plan offreren, en pas dan zijn hun prijzen echt te vergelijken.
Wat een architect kost
Een architect rekent op drie manieren: een percentage van de bouwsom, een uurtarief, of een vaste prijs voor een afgebakend stuk. Vier architectenbureaus die hun honorarium zelf publiceren noemen voor een volledige opdracht, van eerste schets tot oplevering, 5 tot 12 procent van de bouwsom. Dat is exclusief btw; er komt 21 procent bij.
Bron: de eigen pagina van elk bureau, gelezen op 20 september 2026. Procent van de bouwsom, exclusief btw waar het bureau dat zegt.
Wil je alleen het ontwerp en de tekeningen voor de vergunning, dan ben je goedkoper uit. Roorda Architectuurstudio BNA rekent daarvoor 4 tot 6 procent van de bouwkosten: 5 tot 6 in de tekst, 4 tot 5 in zijn rekenvoorbeelden. Engel Architecten zegt dat het ontwerp tot en met de vergunningaanvraag 45 tot 50 procent van het hele honorarium is. Met zijn eigen percentage erbij is dat 2,7 tot 6 procent van de bouwkosten. De prijsgidsen Homedeal en Offerteadviseur noemen voor een hele opdracht 5 tot 15 procent. Die twee verdienen aan offerte-aanvragen, dus ik noem ze als meting en link er niet naar.
Een architect voor een aanbouw
Geen bureau publiceert daar een vast bedrag voor, dus ik reken het uit. Mijn calculator komt voor een aanbouw van 25 m2 in standaarduitvoering op €73.000 - €86.000 inclusief btw. Haal de btw eraf en neem de percentages hierboven. Een volledige opdracht kost dan € 3.000 tot € 8.500, en alleen het ontwerp met de vergunningstekeningen € 2.400 tot € 4.300, allebei exclusief btw. De constructeur komt daar nog bij.
Roorda Architectuurstudio BNA rekent zelf een voorbeeld voor: een uitbouw van 26 m2 met € 30.000 bouwkosten, ontwerp tot en met de vergunning, € 1.200 tot € 1.500 exclusief btw. Dat voorbeeld draagt geen datum en de bouwkosten erin liggen ver onder wat ik nu reken. Kijk dus naar het percentage, niet naar het bedrag. Wat jouw aanbouw kost reken je uit op aanbouw kosten berekenen.
Een architect per uur
Buro Maak is het enige bureau dat ik vond dat zijn eigen uurtarief noemt: € 95. Hetzelfde bureau zegt dat uurtarieven gemiddeld op € 80 tot € 200 uitkomen. Ground to Ground, een ontwerpbureau, noemt € 100 tot € 200. Offerteadviseur noemt € 70 tot € 150, meestal exclusief btw, en Homedeal € 75 tot € 160. Samen is dat € 70 tot € 200 per uur. Dat is een brede band, en smaller krijg ik hem niet met wat er gepubliceerd is.
Alleen een tekening
Daar heb je geen architect voor nodig. Een bouwkundig tekenbureau maakt de vergunningstekeningen voor een aanbouw voor €846 tot €2.500 en voor een dakkapel voor €338 tot €495, inclusief btw. De constructieberekening zit daar bij geen van de bureaus in. Dat zijn de prijslijsten van drie tekenbureaus, op 20 september 2026 opnieuw nagelezen.
Bronnen voor deze sectie: Buro Maak, Engel Architecten, Architectenbureau Jules Zwijsen, Roorda Architectuurstudio BNA, Ground to Ground en de tekenbureaus Bouwkundig Tekenbureau De Koning, Alex Breukers Bouwkundig Tekenbureau, Wiltek. Homedeal (23 september 2025) en Offerteadviseur (13 februari 2026) zijn gelezen en tellen mee als meting. Alles geopend op 20 september 2026.
Wat je vraagt voordat je opdracht geeft
- Een vaste prijs voor een omschreven product. Dus "berekening plus tekening voor deze doorbraak" of "schetsontwerp plus vergunningtekening", niet een uurtarief zonder eindpunt.
- Wat je krijgt, en in welk formaat. Een tekening die je aan drie aannemers kunt geven is meer waard dan een schets die alleen jij begrijpt.
- Of de vergunningaanvraag erbij zit, en zo ja wie die indient.
- Wie er aansprakelijk is als de berekening niet klopt, en of daar een beroepsaansprakelijkheidsverzekering achter zit.
- Of er nazorg is als de aannemer tijdens de uitvoering iets tegenkomt dat afwijkt.
Veelgestelde vragen
Wat doet een constructeur precies?
Hij rekent uit welke krachten er door je huis lopen en wat er nodig is om die op te vangen als je iets weghaalt of toevoegt. De uitkomst is een berekening met een tekening: welke stalen balk, welke afmetingen, hoeveel oplegging aan weerszijden, en of de fundering het aankan. Je aannemer bouwt daarnaar, de gemeente toetst erop bij een vergunning, en bij verkoop hoort dat stuk in je verbouwdossier.
Kan mijn aannemer die berekening niet zelf maken?
Een ervaren aannemer weet vaak prima welke balk erin moet, maar dat is een inschatting en geen berekening. Bij een vergunningplichtige ingreep vraagt de gemeente om de berekening van een constructeur, en gaat er iets mis, dan is het verschil tussen "de aannemer dacht" en "de constructeur rekende" precies waar het over gaat. Op het moment dat de muur eruit gaat, is het bovendien te laat om alsnog te laten rekenen.
Wanneer loont een architect wel?
Als de indeling zelf de puzzel is. Bij een aanbouw waar licht, zichtlijnen en de aansluiting op de bestaande woning samen moeten komen, bij een monument of beschermd stadsgezicht, en bij plannen waar meerdere ruimtes tegelijk verschuiven. Ook als je vergunningplichtig bouwt, levert een architect meteen de tekeningen waarmee je zowel de aanvraag doet als vergelijkbare offertes uitvraagt. Dat laatste is vaak zijn grootste besparing: drie aannemers die op dezelfde tekening offreren, zijn pas echt te vergelijken.
Wat kost het?
Een constructieberekening voor een enkele doorbraak ligt doorgaans in de honderden euro's; een architect werkt met een uurtarief of een percentage van de bouwsom en loopt dus mee met de omvang van je plan. Vraag bij beide vooraf om een vaste prijs voor een omschreven product, dus "berekening plus tekening voor deze doorbraak" of "schetsontwerp plus vergunningtekening". Dat is beter vergelijkbaar dan een uurtarief.
Heb ik altijd een bouwtekening nodig?
Voor een vergunningaanvraag wel, en voor goede offertes eigenlijk ook. Zonder tekening offreren drie aannemers op drie verschillende voorstellingen van hetzelfde plan, en dan vergelijk je appels met peren. Een tekening hoeft niet van een architect te komen; een bouwkundig tekenaar is goedkoper en voor een rechttoe rechtaan aanbouw vaak genoeg.
Wat kost een architect per uur?
Van € 70 tot € 200 per uur, meestal exclusief btw. Buro Maak is het enige bureau dat ik vond dat zijn eigen tarief noemt: € 95 per uur. Een uurtarief past bij een losse vraag of een second opinion. Voor een heel ontwerp vraag je beter een vaste prijs per fase.
Wat kost een architect voor een aanbouw?
Geen bureau publiceert daar een vast bedrag voor, dus ik reken het uit. Mijn calculator komt voor een aanbouw van 25 m2 in standaarduitvoering op €73.000 - €86.000 inclusief btw. Met de 5 tot 12 procent die vier architectenbureaus noemen kost een volledige opdracht dan € 3.000 tot € 8.500 exclusief btw. Alleen het ontwerp en de tekeningen voor de vergunning: € 2.400 tot € 4.300 exclusief btw.
Wat kost een tekening van een architect voor een verbouwing?
Voor alleen de vergunningstekeningen heb je geen architect nodig. Een bouwkundig tekenbureau maakt ze voor een aanbouw voor €846 tot €2.500 en voor een dakkapel voor €338 tot €495, inclusief btw en zonder de constructieberekening. Laat je een architect ook het ontwerp maken, reken dan op 4 tot 6 procent van de bouwkosten voor het ontwerp tot en met de vergunningaanvraag.
Wat kost een architect voor nieuwbouw?
Dezelfde 5 tot 12 procent van de bouwsom voor een volledige opdracht, exclusief btw. Roorda Architectuurstudio BNA rekent in zijn voorbeeld van een vrijstaande woning met 7 tot 9 procent, en zegt erbij dat nieuwbouw voor een architect iets minder werk is dan verbouw. Wat de bouwsom van jouw huis wordt, reken je uit door het te tekenen.
Zelf een plattegrond op schaal tekenen kan met de ruimteplanners. Of je een vergunning nodig hebt, checkt de vergunningcheck. En wat de hele weg aan tijd kost, staat op hoe lang duurt een verbouwing.