Bij de meeste verbouwingen wel. Een aanbouw wordt buiten gebouwd, een zolder of slaapkamer kun je afsluiten, en isolatie en een warmtepomp kosten je hooguit een paar dagen ongemak. Het kantelt bij de twee ruimtes die je elke dag gebruikt: de badkamer ligt er twee tot drie weken uit en de keuken één tot twee weken. Is dat je enige badkamer en heb je geen tweede toilet, dan zit je die hele periode zonder douche én zonder wc, en dan gaan de meeste mensen ergens anders zitten. Gaan badkamer en keuken tegelijk, dan kun je niet douchen en niet koken en is uitwijken bijna altijd de verstandigste keuze. Reken de kosten daarvan uit vóórdat je begint: verblijf, extra eten, wassen, opslag en reizen bij elkaar zijn een serieuze post, en hij staat in vrijwel geen enkele offerte en in vrijwel geen enkel budget. Je vaste lasten thuis lopen namelijk gewoon door.
Kies hierboven wat je gaat verbouwen. Je krijgt dan te zien welke voorziening eruit ligt, hoe lang, en of dat een reden is om ergens anders te gaan zitten.
In offertes staat wat de bouw kost. Wat er niet in staat, is wat het kost om er niet te kunnen wonen. Toch is dat bij een badkamer of keuken al snel een bedrag waar je een deel van je afwerking voor koopt, en het valt in dezelfde maand als de grootste bouwtermijnen. Neem hem daarom op in je begroting op het moment dat je offertes vergelijkt, niet als hij zich aandient.
Denk daarbij aan verblijf, extra eten, wassen, extra reizen, opslag voor je inboedel en eenmalige kosten zoals een verhuiswagen en extra schoonmaak achteraf. En vergeet niet dat je vaste lasten thuis doorlopen: hypotheek of huur, energie en verzekeringen betaal je gewoon door terwijl je ergens anders zit.
Blijf je thuis wonen, dan is stof je grootste vijand en niet het geluid. Vraag om stofschotten en folie op de doorgangen, sluit de ruimte waar gewerkt wordt af, en zet je apparatuur en je kleding elders. De doorbraak van een aanbouw naar de bestaande woning geeft in een paar uur meer stof dan de rest van de bouw bij elkaar.
Werktijden en geluidsnormen voor bouwwerkzaamheden staan in de plaatselijke regels van je gemeente en verschillen dus per plaats; kijk op de site van je eigen gemeente wat er geldt. Laat je directe buren vooraf weten wanneer het lawaaierig wordt en hoe lang het duurt. Dat kost een briefje en voorkomt het soort gedoe dat je er tijdens een verbouwing niet bij kunt hebben.
Reken op twee tot drie weken vanaf de sloop tot de kitrand droog is. De laatste dagen zijn geen werkdagen maar uithardingstijd, en die worden vaak vergeten bij het plannen. Vraag je installateur om een dagplanning en vraag expliciet vanaf welke dag de douche weer werkt; dat is een andere vraag dan wanneer de badkamer klaar is.
Niet in je keuken. De oude gaat eruit voordat de nieuwe erin komt, en dat duurt één tot twee weken. Wat mensen doen: een tijdelijke plek maken met waterkoker, magnetron of airfryer en een koelkast elders in huis, en afwassen in de badkamer. Houd er rekening mee dat een werkblad van natuursteen of composiet vaak pas ná de montage wordt ingemeten, waardoor je nog een week op een tijdelijk blad kookt.
Dat hangt zo sterk af van waar je terechtkunt dat elk gemiddelde misleidend is. Logeren bij familie is gratis, een vakantiehuis buiten het seizoen is iets heel anders dan short stay in de Randstad. Wat wél te zeggen valt: de posten die je moet meenemen zijn verblijf, extra eten, wassen, extra reizen, opslag en eenmalige kosten zoals een verhuiswagen. De rekenhulp op deze pagina zet ze op een rij en telt jouw eigen bedragen op. Voor opslag geldt een richtprijs van ongeveer 50 tot 115 euro per maand voor 5 m² en 120 tot 180 euro voor 10 m², volgens de prijspagina's van aanbieders.
Dat hangt van je gemeente af. Werktijden en geluidsnormen voor bouwwerkzaamheden staan in de plaatselijke regels, en die verschillen per gemeente; kijk op de site van je eigen gemeente wat er geldt. Los daarvan is het slim om je directe buren vooraf te laten weten wanneer het lawaaierig wordt en hoe lang het duurt. Dat kost een briefje en voorkomt het gedoe dat je er tijdens een verbouwing niet bij kunt hebben.
Dat is een goede vraag om te stellen, want je hebt twee dingen tegelijk: een woning waar gewerkt wordt en een woning die tijdelijk leegstaat. Beide kunnen voorwaarden in je polis raken. Bel je verzekeraar, leg uit wat er gaat gebeuren en hoe lang, en vraag of je iets moet melden. Vraag meteen of de aannemer een CAR-verzekering heeft en wat die wel en niet dekt; dat is een aparte polis van hem, niet van jou.
Vraag eerst schriftelijke toestemming aan je verhuurder, ook voor werk dat je zelf betaalt. Leg daarbij vast wat er bij vertrek mag blijven zitten en wat je moet terugbrengen in de oude staat, want dat laatste is achteraf de duurste discussie. Zonder die toestemming op papier begin je niet.
Vaak wel, en dat is de goedkoopste ingreep die er is. Vraag je aannemer om het werk aan de badkamer of keuken in één aaneengesloten blok te doen in plaats van verspreid over weken, en spreek af dat het toilet zo lang mogelijk blijft werken. Plan de vakantie van het gezin in de zwaarste week. En laat de doorbraak van een aanbouw naar binnen pas doen als de rest af is; die geeft stof door het hele huis.
Weet je nog niet wat de bouw zelf kost, begin dan bij de calculator. Wil je zien wanneer je welk deel betaalt, dan staat dat op het betaalschema. Loopt het werk uit terwijl jij elders zit, dan staat de route op de pagina over vertraging.