Wat er landelijk uit kwam
Voor 45% van de woningen is een warmtenet de goedkoopste route, hoge en lage temperatuur samen. Voor 26% is dat volledig elektrisch, dus een warmtepomp in de woning. De rest komt uit op groen gas in het bestaande gasnet.
| Route | Buurten | Woningen | Aandeel woningen |
|---|---|---|---|
| warmtenet op middentemperatuureen leiding met warm water vanuit een centrale bron, meestal zonder dat je zelf hoeft te isoleren tot label A | 2.145 | 2.470.347 | 31,8% |
| groen gasje houdt een gasketel, maar het gas komt uit vergisting in plaats van uit Groningen of Noorwegen | 6.150 | 2.250.164 | 29,0% |
| volledig elektrischeen warmtepomp in de woning, en het gasnet verdwijnt | 3.601 | 1.980.587 | 25,5% |
| warmtenet op lage temperatuurhetzelfde idee, maar met lauw water: dat vraagt wel goede isolatie en vloerverwarming | 1.522 | 1.060.737 | 13,7% |
| waterstofhet bestaande gasnet, gevuld met waterstof in plaats van aardgas | 0 | 0 | 0% |
Twee dingen vallen op. Groen gas wint in de meeste buurten maar niet in de meeste woningen: het zijn de dorpen en de linten met weinig huizen per hectare, waar een net aanleggen niet uit kan. En waterstof komt in geen enkele buurt als goedkoopste route uit de doorrekening, terwijl het in het publieke gesprek als een van de vijf opties meedoet.
Wat je hier wel en niet aan hebt
Dit is een doorrekening, geen plan. Ze zegt welke route in 2020 de laagste kosten voor Nederland als geheel had, met de bebouwing en de warmtebronnen van dat moment. Ze zegt niets over jouw energierekening, en niets over wat er in jouw straat gaat gebeuren. Dat besluit ligt bij de gemeente, in de transitievisie warmte en daarna het uitvoeringsplan per wijk.
Van landelijk cijfer naar jouw woning
De doorrekening kijkt naar buurten, niet naar huizen. Wat de routes voor jouw woning kosten hangt af van het woningtype, het bouwjaar, de isolatie en het afgiftesysteem. Reken je eigen situatie door in de warmtescan en vergelijk daar de investering, de jaarlast en de terugverdientijd. Wil je eerst weten wat een warmtepomp ongeveer kost, kijk dan bij warmtepomp kosten berekenen; gaat het je vooral om de isolatie eromheen, dan staat dat bij isolatie kosten berekenen.
Bron en peildatum
Startanalyse aardgasvrije buurten, PBL en Expertise Centrum Warmte, versie 2020. De cijfers zijn op 2026-08-22 opgehaald uit de gemeentebestanden op de publicatiesite van het PBL en samengevat per gemeente: 13.418 buurten met samen 7.761.835 woningen. Per buurt is de variant met de laagste nationale kosten genomen, precies zoals het PBL die publiceert. De optelling per gemeente is van mij.
Komt er een warmtenet in mijn buurt?
Dat kan niemand je beloven, ook je gemeente niet zolang er geen uitvoeringsplan voor jouw wijk ligt. Wat wel bestaat is een landelijke doorrekening: het PBL en het Expertise Centrum Warmte berekenden in 2020 voor alle 13.418 buurten van Nederland welke van vijf routes de laagste nationale kosten heeft. Voor 45 procent van de woningen is dat een warmtenet. Zoek op deze pagina je gemeente op om te zien hoe dat daar ligt, en kijk daarna op de site van je gemeente naar de transitievisie warmte: daar staat de planning per wijk.
Moet ik wachten met een warmtepomp als er misschien een warmtenet komt?
Wachten is alleen verstandig als jouw wijk in een concreet uitvoeringsplan staat met een jaartal erbij. Staat dat er niet, dan wacht je op iets zonder datum terwijl je elke winter stookt. Twee dingen zijn in beide gevallen verstandig: isoleren loont bij elke route, en een cv-ketel die het nog doet hoef je niet te vervangen voordat hij stuk is. Een hybride warmtepomp is de tussenoplossing die je bij een warmtenet weer kwijt bent, dus daar is de afschrijving het argument.
Wat betekent "laagste nationale kosten"?
Het zijn de kosten voor Nederland als geheel: investeringen, onderhoud en energie samen, zonder belastingen en subsidies, want die zijn een verschuiving en geen kosten. Het is dus niet jouw energierekening. Een route kan nationaal het goedkoopst zijn terwijl jij er als bewoner op achteruitgaat, of andersom. Dat is precies waarom de gemeente er nog een besluit over neemt.
Hoe oud zijn deze cijfers?
De Startanalyse is van 2020 en er is sindsdien geen nieuwe editie verschenen op dezelfde plek. De prijzen erin zijn dus van voor de energiecrisis. Voor de verhouding tussen de routes maakt dat minder uit dan je zou denken, want die hangt vooral aan de bebouwing en de beschikbare warmtebronnen, maar bij de bedragen hoort een dikke slag om de arm.
Waarom staat waterstof nergens als goedkoopste route?
In de doorrekening komt waterstof in geen enkele buurt als goedkoopste uit de bus. Dat betekent niet dat waterstof nergens komt: het betekent dat er in 2020 steeds een route was die minder kostte. Waterstof is schaars en duur om te maken, en de industrie betaalt er meer voor dan een woonwijk.